apob.nl

Wat zegt je cholesterol over je bloedvaten?

Cholesterol reist door je bloed in deeltjes. Hoeveel deeltjes er zijn, bepaalt hoeveel er in je vaatwand blijft steken. Hier lees je per waarde wat je uitslag betekent, wat normaal is en wat je eraan kunt doen.

Lees je uitslagNormale waarden
Tel de deeltjes, in één minuut. Waarom twee mensen met hetzelfde LDL toch een ander risico kunnen hebben. Met ondertitels.
Een bloedvat met drijvende deeltjes; een paar blauwe deeltjes zitten vast in de vaatwand

Op je labformulier

Twee mensen, hetzelfde LDL, een ander aantal deeltjes

Een gewone cholesterolmeting weegt de lading: hoeveel cholesterol er in de deeltjes zit. Op elk deeltje dat in je vaatwand kan blijven steken, zit precies één ApoB-eiwit. Een ApoB-meting telt dus de deeltjes zelf.

Meestal lopen die twee gelijk op. Maar bij hoge triglyceriden, overgewicht of diabetes zit dezelfde lading vaak in meer, kleinere deeltjes. Dan lijkt je LDL in orde, terwijl het aantal deeltjes hoog is.

Wat ApoB meet en wanneer je het laat doen
EllenLDL 3,0 mmol/lApoB 0,85 g/l85 stippen
RuudLDL 3,0 mmol/lApoB 1,30 g/l130 stippen
Eén stip is 0,01 g/l ApoB. Hoe groter de stip, hoe meer cholesterol elk deeltje draagt. Ellen en Ruud zijn voorbeelden.

Waar sta je?

Ik heb een uitslagVul je waarden in, of lees per waarde wat normaal is en wanneer iets verhoogd is.ApoB en mijn risicoWat ApoB en Lp(a) toevoegen aan een gewone meting, en hoe je je risico inschat.Ik wil het zelf verlagenWat voeding, bewegen en afvallen opleveren, en wanneer een medicijn erbij komt.Ik slik een cholesterolverlagerStatines per merk, een ander doosje gekregen, en wat er na een statine komt.Het zit in de familieFamiliaire hypercholesterolemie en Lp(a): herkennen, laten meten en behandelen.

Cholesterol, uitgelegd door artsen

8 Nederlandstalige podcasts en video's, samengevat met hoofdstukken. Bekijk ze allemaal

Vaak gevraagd

Wat is ApoB?

ApoB is een eiwit op elk deeltje dat aderverkalking kan veroorzaken: LDL, VLDL, IDL en Lp(a). Op elk deeltje zit er precies één, dus een ApoB-meting telt het aantal deeltjes (Sniderman, 2019). LDL-cholesterol weegt alleen hoeveel cholesterol die deeltjes samen vervoeren.

Wat is een goede cholesterolwaarde?

Eén goede waarde voor iedereen bestaat niet: het NHG heeft geen streefwaarde voor totaal cholesterol. Voor gezonde mensen noemt Thuisarts een totaal cholesterol onder 5 en een LDL onder 3 mmol/l meestal goed. Heb je een verhoogd risico, dan is het doel van de huisarts een LDL onder 2,6 mmol/l, en na een hart- of vaatziekte onder 1,8 (tot 70 jaar).

Moet je nuchter zijn voor cholesterol prikken?

Meestal niet. Volgens de NHG-Standaard en de Europese consensus (EAS/EFLM, 2016) prik je gewoon niet-nuchter; na een normale maaltijd liggen de triglyceriden gemiddeld maar 0,3 mmol/l hoger. Nuchter prikken is wel nodig als je niet-nuchtere triglyceriden boven 5 mmol/l liggen, en voor het ApoB-algoritme bij de internist (12 uur nuchter).

Wat is Lp(a)?

Lp(a) is een deeltje dat op LDL lijkt, met een extra eiwit eraan: apo(a). Meer dan 90% van je Lp(a)-waarde is erfelijk bepaald (EAS, 2022). Ongeveer 20% van de mensen van Europese afkomst heeft een Lp(a) boven 90 nmol/l (LUMC).

Hoe hoog mag je cholesterol zijn?

Het lab markeert een totaal cholesterol boven 5 mmol/l en een LDL boven 3 mmol/l als afwijkend, volgens de NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement. Dat is een labgrens, geen alarm: wat het voor jou betekent, hangt af van je hele risico. Bij een onbehandeld totaal cholesterol boven 8 of een LDL boven 5 mmol/l denkt de huisarts aan erfelijk hoog cholesterol.

Is havermout goed voor je cholesterol?

Een beetje. In een analyse van 28 studies (Whitehead, 2014) verlaagde 3 gram bèta-glucaan uit haver per dag het LDL met gemiddeld 0,25 mmol/l. Op HDL en triglyceriden had het geen effect.