In het kort
- Je risico wordt nu geschat met SCORE2 en non-HDL-cholesterol. De grens waarboven medicijnen zinvol zijn, schuift mee met je leeftijd.
- Heb je al hart- en vaatziekte, diabetes, chronische nierschade of familiaire hypercholesterolemie, dan is je risico al hoog en gebruikt je arts de tabel niet.
- Een kalkscore kan bij twijfel helpen tussen 50 en 70 jaar, maar geen kalk betekent niet dat je geen risico hebt.
- Lp(a) ligt vast in je genen. Is het hoog, dan is het advies je andere risicofactoren extra laag te houden, vooral je LDL.
- Bij hoge bloeddruk werkt starten met twee middelen in lage dosis beter dan één middel steeds verder verhogen.
- Spierklachten komen in grote studies even vaak voor bij placebo als bij statines. Met wat zoeken vindt bijna iedereen een statine en dosis die past.
Waar het over gaat
Host Brian Gilein en co-host Maria Sleddering praten live op de Internistendagen met Frank Visseren (UMC Utrecht) en Manon Slob (Deventer Ziekenhuis) over de nieuwe richtlijn cardiovasculair risicomanagement (CVRM). Internisten, cardiologen, huisartsen en neurologen schreven er samen aan. Volgens Visseren heeft iedereen risico op hart- en vaatziekten en gaat het om de lange termijn. Slob ziet een ziekenhuisopname na een hartinfarct als een goed moment om over leefstijl te beginnen, omdat mensen dan geschrokken zijn.
Heb je nog geen hart- en vaatziekte, dan schat je arts je risico met de SCORE2-tabel. Die voorspelt nu de kans op elk hart- of vaatprobleem in tien jaar. Vroeger ging het om de kans op overlijden. Er gaan je leeftijd, roken, bloeddruk en non-HDL-cholesterol in: je totale cholesterol min het HDL, dus het cholesterol in de deeltjes die je vaten beschadigen. De grens voor medicijnen hangt af van je leeftijd, lager bij jonge mensen en hoger bij ouderen. Wie al vaatziekte, diabetes, chronische nierschade of familiaire hypercholesterolemie heeft, valt buiten de tabel. Voor die groepen gelden vaste grenzen voor cholesterol en bloeddruk.
En zomaar zeggen geen kalk, geen risico. Dat gaat echt te ver.
Twijfel je, dan kan een CT-kalkscore helpen, vooral tussen 50 en 70 jaar. Een score van nul zet je een stap lager, boven de 100 een stap hoger. Visseren waarschuwt dat jonge mensen veel zachte plaque zonder kalk kunnen hebben. Een levenslang risico laat beter zien wat behandeling oplevert, uitgedrukt in jaren zonder hart- en vaatziekte. Stoppen met roken wint het dan van bijna elke pil. Familiegeschiedenis en overgewicht tellen niet apart mee, behalve als er veel vaatziekte in de familie is terwijl je risico laag lijkt. Dan is Lp(a) een verdachte: erfelijk, en met leefstijl niet te verlagen. Is die hoog, dan streven de sprekers naar een nog lager LDL.
Voor LDL noemen ze onder 2,6 en bij zeer hoog risico onder 1,8 mmol/l, soms onder 1,4 of zelfs 1. De bloeddruk liefst onder 130. Bij duidelijk hoge bloeddruk start je meestal met twee middelen tegelijk, eventueel in één combinatiepil. Over statines zegt Slob dat 9 op de 10 mensen geen klachten hebben. Visseren wijst erop dat spierklachten in grote studies even vaak voorkomen bij placebo, en spreekt liever van statinegeassocieerde klachten dan van statine-intolerantie. Lukt het niet, dan zijn een andere statine, een lage dosis, ezetimib of een PCSK9-remmer mogelijk.
Dus je kan op je kop gaan staan en heel gezond gaan leven, maar dat gaat het Lp kleine a niet verbeteren.
Spierklachten komt in de placebogroep bij ongeveer 16% voor. En komt in de statinegroep bij 16% voor.
Wat je hiermee kunt
- Vraag je arts naar je non-HDL-cholesterol en je SCORE2-risico. Twijfel je, vraag dan ook naar je levenslange risico: hoeveel jaren zonder hart- en vaatziekte levert behandeling je op?
- Had je eerder klachten van een statine? Bespreek een andere statine, een lagere dosis of ezetimib, in plaats van er helemaal van af te zien.
- Komt hart- en vaatziekte veel voor in je familie terwijl je bloeddruk en cholesterol meevallen? Vraag of een Lp(a)-meting zinvol is.
Bron
Deze samenvatting schreef apob.nl op basis van de volledige aflevering. Citaten zijn letterlijk, de rest staat in onze eigen woorden. Het hele gesprek hoor je bij de makers.
