HDL-cholesterol waarde: wat is normaal voor man en vrouw?
Een HDL onder 1,0 mmol/l (man) of 1,2 mmol/l (vrouw) telt als teken van een verhoogd risico. Hoger is niet steeds beter. Zoek je eigen HDL op in de tabel.
HDL-cholesterol is het cholesterol in je HDL-deeltjes. Een laag HDL is een teken dat je risico op hart- en vaatziekten hoger is. Bij mannen geldt dat onder 1,0 mmol/l, bij vrouwen onder 1,2 mmol/l. Een hoog HDL is gunstig, maar het is geen bescherming waarop je kunt bouwen. Vul je HDL in en kies man of vrouw.
Vul het getal in zoals het op je uitslag staat. Je hoeft niets te versturen: dit rekent in je browser.
Wat is een normale HDL-waarde voor man en vrouw?
De NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement noemt een HDL onder 1,0 mmol/l bij mannen en onder 1,2 mmol/l bij vrouwen een teken van een verhoogd risico. Een lab markeert HDL onder 1,0. In de tabel staat per 0,1 mmol/l wat je waarde betekent, voor mannen en vrouwen apart.
| HDL-cholesterol | Man | Vrouw |
|---|---|---|
| 0,4 mmol/l | Zeer laag | Zeer laag |
| 0,5 mmol/l | Zeer laag | Zeer laag |
| 0,6 mmol/l | Laag | Laag |
| 0,7 mmol/l | Laag | Laag |
| 0,8 mmol/l | Laag | Laag |
| 0,9 mmol/l | Laag | Laag |
| 1,0 mmol/l | Gunstig | Laag |
| 1,1 mmol/l | Gunstig | Laag |
| 1,2 mmol/l | Gunstig | Gunstig |
| 1,3 mmol/l | Gunstig | Gunstig |
| 1,4 mmol/l | Gunstig | Gunstig |
| 1,5 mmol/l | Gunstig | Gunstig |
| 1,6 mmol/l | Gunstig | Gunstig |
| 1,7 mmol/l | Gunstig | Gunstig |
| 1,8 mmol/l | Gunstig | Gunstig |
| 1,9 mmol/l | Gunstig | Gunstig |
| 2,0 mmol/l | Gunstig | Gunstig |
| 2,1 mmol/l | Gunstig | Gunstig |
| 2,2 mmol/l | Gunstig | Gunstig |
| 2,3 mmol/l | Hoog, geen extra bescherming | Hoog, geen extra bescherming |
| 2,4 mmol/l | Hoog, geen extra bescherming | Hoog, geen extra bescherming |
| 2,5 mmol/l | Hoog, geen extra bescherming | Hoog, geen extra bescherming |
| 2,6 mmol/l | Hoog, geen extra bescherming | Hoog, geen extra bescherming |
| 2,7 mmol/l | Hoog, geen extra bescherming | Hoog, geen extra bescherming |
| 2,8 mmol/l | Hoog, geen extra bescherming | Hoog, geen extra bescherming |
| 2,9 mmol/l | Hoog, geen extra bescherming | Hoog, geen extra bescherming |
| 3,0 mmol/l | Hoog, geen extra bescherming | Hoog, geen extra bescherming |
| 3,1 mmol/l | Hoog, geen extra bescherming | Hoog, geen extra bescherming |
| 3,2 mmol/l | Hoog, geen extra bescherming | Hoog, geen extra bescherming |
| 3,3 mmol/l | Hoog, geen extra bescherming | Hoog, geen extra bescherming |
| 3,4 mmol/l | Hoog, geen extra bescherming | Hoog, geen extra bescherming |
| 3,5 mmol/l | Hoog, geen extra bescherming | Hoog, geen extra bescherming |
- Zeer laag
- Onder 0,6, zonder zeer hoge triglyceriden, is voor het NHG een reden voor nader onderzoek in een gespecialiseerde kliniek.
- Laag
- Onder 1,2 bij vrouwen telt een laag HDL als teken van een verhoogd risico. HDL is geen behandeldoel: medicijnen die alleen HDL verhogen, verlaagden het risico niet.
- Gunstig
- In het gunstige gebied. Hoger is niet steeds beter: boven ongeveer 2,3 zegt HDL weinig meer over je risico (ESC).
- Hoog, geen extra bescherming
- Boven ongeveer 2,3 is HDL geen bruikbare voorspeller (ESC). In een groot Deens onderzoek lag de sterfte het laagst bij 1,9 (mannen) en 2,4 (vrouwen) en daarboven weer hoger.
Er is geen streefwaarde voor HDL. De huisarts behandelt je LDL of non-HDL, niet je HDL. Wil je alle cholesterolwaarden naast elkaar zien, kijk dan bij alle cholesterolwaarden.
Waarom heet HDL het goede cholesterol?
Omdat mensen met een laag HDL gemiddeld meer hart- en vaatziekten krijgen. Toch beschermt HDL zelf niet aantoonbaar. Medicijnen die alleen het HDL verhoogden, verlaagden het risico op hart- en vaatziekten niet, schrijft het NHG. Daarom is HDL geen behandeldoel.
Op HDL zit een eiwit dat ApoA1 heet. Op de deeltjes die je vaten dichtslibben (LDL, VLDL en Lp(a)) zit ApoB.
Kan HDL te hoog zijn?
Hoger is niet steeds beter. De Europese richtlijn (ESC/EAS 2019) zegt dat HDL boven ongeveer 2,3 mmol/l geen bruikbare voorspeller van je risico meer is. In een groot Deens bevolkingsonderzoek (Madsen, 2017) lag de sterfte het laagst bij een HDL van 1,9 mmol/l bij mannen en 2,4 bij vrouwen. Bij mannen vanaf 2,5 was de sterfte hoger. Bij vrouwen was dat pas vanaf 3,5 duidelijk.
Een hoog HDL is dus geen reden om je LDL of bloeddruk te laten lopen. De gedachte "mijn HDL is hoog, dus ik zit goed" klopt niet.
Wat betekent een heel laag HDL?
Is je HDL lager dan 0,6 mmol/l terwijl je triglyceriden niet heel hoog zijn, dan adviseert het NHG onderzoek in een gespecialiseerde kliniek. Bij een HDL tussen 0,6 en de grens van 1,0 of 1,2 kijkt de huisarts naar je hele risico, met je LDL of non-HDL als belangrijkste getal.
Waar zit HDL-cholesterol in?
HDL zit niet in eten. HDL is een deeltje in je bloed dat cholesterol vervoert. Op een etiket vind je dus geen HDL, en er is geen voedingsmiddel dat je HDL "aanvult".
Wat je eet, heeft vooral invloed op je LDL. Verzadigd vet vervangen door onverzadigd vet verlaagt het LDL met 0,20 tot 0,42 mmol/l (ESC). Haver met minstens 3 gram bèta-glucaan per dag verlaagt het LDL met ongeveer 0,25 mmol/l, maar verandert het HDL niet (meta-analyse van 28 trials, 2014). Meer daarover bij voeding en LDL.
Is je HDL heel hoog op je uitslag?
Staat er bij HDL een getal van 4 of hoger, kijk dan of je niet de regel van je totaal cholesterol of je cholesterol ratio leest. Staat de uitslag in mg/dl, deel dan door 38,67 om mmol/l te krijgen; de omrekenhulp doet dat voor je.
Veelgestelde vragen
Wat is een normale HDL-cholesterol waarde?
Bij mannen telt een HDL onder 1,0 mmol/l als teken van een verhoogd risico, bij vrouwen onder 1,2 mmol/l (NHG-Standaard). Daarboven is HDL gunstig. Een streefwaarde is er niet: HDL is geen behandeldoel.
Is een HDL van 1,2 goed?
Voor een man is een HDL van 1,2 mmol/l gunstig. Voor een vrouw ligt 1,2 precies op de grens: onder 1,2 telt bij vrouwen als teken van een verhoogd risico. Je LDL of non-HDL zegt meer over je risico dan dit getal.
Kan HDL-cholesterol te hoog zijn?
Hoger is niet steeds beter. Volgens de Europese richtlijn (ESC) zegt HDL boven ongeveer 2,3 mmol/l weinig meer over je risico. In een groot Deens onderzoek (Madsen, 2017) lag de sterfte het laagst bij 1,9 mmol/l bij mannen en 2,4 bij vrouwen, en daarboven weer hoger.
Waar zit HDL-cholesterol in?
HDL zit niet in eten. HDL is een deeltje in je bloed dat cholesterol vervoert. Je kunt het dus niet eten of ermee aanvullen. Wat je eet, telt vooral via je LDL: verzadigd vet vervangen door onverzadigd vet verlaagt het LDL.
Wat is HDL in mg/dl?
Vermenigvuldig mmol/l met 38,67. Een HDL van 1,0 mmol/l is ongeveer 39 mg/dl en 1,2 mmol/l ongeveer 46 mg/dl.
Bronnen
- NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement (M84), NHG (2024)
- 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias, European Heart Journal (2020)
- Extreme high high-density lipoprotein cholesterol is paradoxically associated with high mortality in men and women, European Heart Journal (2017)
- Cholesterol-lowering effects of oat β-glucan: a meta-analysis of randomized controlled trials, American Journal of Clinical Nutrition (2014)
Deze uitleg vervangt geen gesprek met je arts. Gebruik je medicijnen, stop daar dan niet zelf mee: overleg eerst met je huisarts of apotheker.