In het kort
- LDL en HDL zijn transportdeeltjes voor cholesterol. Het eiwit ApoB bepaalt of een deeltje in de vaatwand blijft hangen, en LDL draagt het meeste ApoB.
- Cholesterol uit je eten verhoogt je bloedwaarden maar een beetje. Je lichaam maakt zelf alle cholesterol aan die het nodig heeft.
- Verzadigd vet verhoogt je LDL omdat je lever dan minder LDL-receptoren heeft om LDL uit je bloed te halen. Onverzadigd vet uit noten en vloeibare olie doet het omgekeerde.
- Plantaardig is niet vanzelf laag in verzadigd vet. Kokos- en palmvet in vegan kaas, vleesvervangers en kokosyoghurt kunnen je LDL verhogen.
- Erectieproblemen kunnen een vroeg teken van aderverkalking zijn. Faasen raadt aan daarmee naar je huisarts te gaan.
Waar het over gaat
Faasen begint met een waarschuwing aan jongere luisteraars: ook als je dertig bent, leg je nu de basis voor je vaten later. Ze is boos op berichten uit de keto- en carnivoorhoek dat een hoog cholesterol geen kwaad kan. Hart- en vaatziekten noemt ze een stille tijdbom: je voelt lang niets, tot het misgaat.
Daarna de uitleg. LDL en HDL zijn geen cholesterol zelf, maar pakketjes die het vet door je bloed vervoeren. LDL brengt cholesterol rond, HDL haalt het op. Het eiwit ApoB op een deeltje bepaalt of het in de vaatwand blijft hangen en plaque vormt. LDL bevat verreweg het meeste ApoB, daarom zegt je LDL-waarde veel over je risico. Scheurt een plaque, dan kan een stolsel een hart- of herseninfarct geven. Erectieproblemen kunnen een vroeg teken zijn, omdat aderverkalking vaak eerst in kleine vaatjes zichtbaar wordt. Ze noemt de grenzen van Thuisarts: totaal cholesterol boven 5 mmol/l, LDL boven 3, HDL onder 1 en triglyceriden boven 2.
De penis wordt om die reden dan ook wel eens de antenne van het hart genoemd.
Cholesterol uit je eten heeft maar een klein effect op je bloedwaarden, zegt ze. Je lichaam maakt zelf alle cholesterol aan die het nodig heeft, ook je hersenen. Eieren of boter eten voor je testosteron heeft volgens haar geen zin. Verzadigd vet is de echte boosdoener: het vermindert het aantal LDL-receptoren op je lever, waardoor er meer LDL in je bloed blijft. Onverzadigd vet uit noten en vloeibare olie werkt de andere kant op.
Plantaardig eten helpt omdat je minder verzadigd vet binnenkrijgt. Maar kokosvet en palmvet zijn ook plantaardig en zitten vol verzadigd vet. Ze zitten in veel vleesvervangers, kant-en-klare producten, kokosmelk uit blik, kokosyoghurt en vegan kaas. Peulvruchten, volkoren granen, noten, groente en fruit hangen samen met een lager cholesterol. Peulvruchten ziet ze als de grootste winst.
Tot slot erfelijkheid. Volgens Faasen hebben maar weinig mensen puur door aanleg een te hoog cholesterol. Voor hen zijn medicijnen levensreddend en is leefstijl extra belangrijk. Ze raadt aan medicatie nooit te weigeren als je arts die adviseert, maar ziet die voor de meeste mensen als tijdelijk noodmiddel totdat je leefstijl op orde is.
Dus voeding eten met minder verzadigd vet, dat laat je LDL cholesterol zakken.
Weiger medicatie nooit. Jouw arts is de expert.
Wat je hiermee kunt
- Bak en braad met vloeibare olie, zoals olijfolie, raapzaadolie of zonnebloemolie, in plaats van roomboter, kokosvet of palmvet.
- Eet vaker bonen, erwten of linzen, en kies tofu of tempeh in plaats van vleesvervangers met palmvet. Neem volkoren in plaats van witte granen.
- Kijk op het etiket van vegan kaas, kokosyoghurt en kant-en-klare producten. Staat kokosolie of palmvet bovenaan, kies dan iets anders, zoals sojayoghurt.
Bron
Deze samenvatting schreef apob.nl op basis van de volledige aflevering. Citaten zijn letterlijk, de rest staat in onze eigen woorden. Het hele gesprek hoor je bij de makers.
