SCORE2 bij jonge mensen: wat zegt je risico onder de 40?

SCORE2 schat je risico voor de komende tien jaar. Op jonge leeftijd valt dat bijna altijd laag uit, ook als je cholesterol hoog is. Wat je dan wel kunt vragen.

Bijgewerkt op 11 oktober 20264 minuten lezenEen uitgave van Zorgadvies.nl

Ben je jonger dan 40 en is je SCORE2-risico laag, dan zegt dat vooral iets over de komende tien jaar. Op jonge leeftijd is die kans bijna altijd klein, ook als je cholesterol hoog is. Over de rest van je leven zegt het getal weinig. Daarom kijk je bij een hoog cholesterol op jonge leeftijd beter naar je LDL, ApoB, Lp(a) en je familie.

Hoe werkt SCORE2?

SCORE2 is het Europese rekenmodel uit 2021 voor de kans op een hart- of vaatziekte in de komende tien jaar, met of zonder dodelijke afloop. Sinds de herziening van 2024 gebruikt de Nederlandse huisarts het. Het model rekent met je leeftijd, geslacht, roken, bovendruk en non-HDL-cholesterol (totaal cholesterol min HDL).

De Nederlandse richtlijn gebruikt SCORE2 van 40 tot 70 jaar en SCORE2-OP van 70 tot 90 jaar. De tabel van de huisarts loopt van 40 tot 80 jaar. Het NHG raadt een risicoschatting aan bij mannen vanaf 40 en bij vrouwen vanaf 50 of na de overgang. Bij jongere mensen zonder risicofactoren gebeurt dat niet standaard.

Je zoekt je eigen getal op in de SCORE2-risicotabel.

Wanneer is je risico laag, matig of hoog?

Hetzelfde percentage betekent op elke leeftijd iets anders. Het NHG gebruikt deze grenzen:

RisicogroepOnder 50 jaar50 tot 69 jaar70 jaar en ouder
Laagonder 2,5%onder 5%n.v.t.
Matig verhoogd2,5 tot 7,5%5 tot 10%onder 15%
Hoog7,5% of meer10% of meer15% of meer

Een risico van 8% is dus hoog voor iemand van 45, en matig verhoogd voor iemand van 60. Bij een laag of matig verhoogd risico krijg je meestal geen medicijnen. Bij een hoog risico overweegt de huisarts ze.

Sommige mensen slaan de tabel over. Na een hartinfarct of beroerte, met aangetoonde FH of met diabetes met ernstige orgaanschade deelt de huisarts je direct in een hoge of zeer hoge risicogroep in.

Waarom SCORE2 jonge mensen weinig zegt

Leeftijd weegt zwaar in SCORE2. Hoe jonger je bent, hoe lager je tienjaarsrisico, ook met een hoog cholesterol. Maar de schade aan je vaten hangt af van hoe hoog je LDL is en hoe lang je eraan blootstaat (EAS-consensus, Ference 2017). Wie op zijn 35e een hoog LDL heeft, heeft er op zijn 60e al 25 jaar mee geleefd.

Het NHG zegt het zelf ook: bij jongeren is speciale aandacht nodig voor het risico over je hele leven en voor je risicoleeftijd.

SCORE2 mist ook een paar dingen.

Het telt de lading, niet de deeltjes. SCORE2 rekent met non-HDL, de hoeveelheid cholesterol in alle schadelijke deeltjes. Hoeveel deeltjes dat zijn, zie je aan ApoB. Bij ongeveer 20% van de patiënten kunnen die twee uiteenlopen, vooral bij hoge triglyceriden, diabetes en overgewicht (ESC/EAS 2019). Huisartsgeneeskunde (BSL) vatte in mei 2025 een studie uit de UK Biobank samen over ApoB-deeltjes en het risico op coronairlijden.

Het kent je familie niet. Erfelijk hoog cholesterol en een hoog Lp(a) zitten niet in SCORE2.

  • Familiaire hypercholesterolemie heeft ongeveer 1 op 300 mensen, volgens Stichting LEEFH. Nordestgaard en collega's (EAS, 2013) kwamen theoretisch op 1 op 500, en bij directe screening in Noord-Europa op ongeveer 1 op 200. Bij een onbehandeld LDL boven 5 mmol/l denkt de huisarts aan FH, ook als je SCORE2 laag is.
  • Een hoog Lp(a) komt veel voor: ongeveer één op de vijf mensen van Europese afkomst heeft een Lp(a) boven 90 nmol/l (LUMC). De Europese richtlijn raadt aan Lp(a) bij elke volwassene minstens één keer te overwegen.

Hoe goed SCORE2 en SCORE2-OP voorspellen in een Brits cohort, lees je in onze samenvatting van de EPIC-Norfolk-studie.

Waarom je huisarts niet standaard ApoB meet

De NHG-Standaard CVRM zegt: "Het routinematig meten van apolipoproteïnen (zoals apoA of apoB) wordt niet aanbevolen." Non-HDL geeft volgens het NHG vergelijkbare informatie en kost niets extra. De Europese richtlijn (ESC/EAS 2019) gebruikt ApoB wel om het risico te verfijnen.

Een huisarts die geen ApoB aanvraagt, doet dus wat zijn standaard zegt. Het is een verschil tussen twee richtlijnen. Je kunt er wel naar vragen als je triglyceriden hoog zijn, als je diabetes of overgewicht hebt, of als je familie vroeg hart- en vaatziekten had. Wat de meting kost, staat bij ApoB laten meten.

Wat kun je je huisarts vragen?

Er is een printbare pagina met vijf vragen en ruimte voor je eigen waarden: de gespreksvoorbereiding. Neem hem mee naar je afspraak. De vragen gaan over:

  • je risico over je hele leven, naast dat voor de komende tien jaar;
  • of ApoB in jouw situatie zinvol is;
  • of je Lp(a) ooit gemeten is;
  • hart- of vaatziekte vóór het 60e jaar in je familie;
  • wat je nu zelf kunt doen, en wanneer een medicijn aan de orde komt.

Wat je zelf aan je LDL kunt doen, met het gemeten effect per maatregel, staat op cholesterol verlagen.

Veelgestelde vragen

Werkt SCORE2 ook onder de 40 jaar?

Nee. De Nederlandse richtlijn gebruikt SCORE2 voor mensen van 40 tot 70 jaar en de tabel begint bij 40. Het NHG raadt een risicoschatting aan bij mannen vanaf 40 en vrouwen vanaf 50 of na de overgang. Bij jongere mensen vraagt het NHG aandacht voor het risico over je hele leven.

Mijn SCORE2 is laag, maar mijn LDL is hoog. Wat betekent dat?

Een laag tienjaarsrisico is geen vrijbrief. Hoeveel schade LDL aanricht, hangt af van hoe hoog het is en hoe lang je eraan blootstaat (EAS-consensus, 2017). Is je onbehandelde LDL hoger dan 5 mmol/l, dan denkt de huisarts ook aan erfelijk hoog cholesterol.

Wanneer is je SCORE2-risico hoog?

Dat hangt af van je leeftijd. Onder de 50 is 7,5% of meer hoog, tussen 50 en 70 jaar 10% of meer, vanaf 70 jaar 15% of meer (NHG). Dezelfde 8% is dus hoog voor een 45-jarige en matig verhoogd voor een 60-jarige.

Moet ik op mijn 30e mijn ApoB laten meten?

Niet routinematig: de NHG-Standaard raadt dat af. ApoB kan wel extra informatie geven bij hoge triglyceriden, diabetes of overgewicht (ESC/EAS 2019). Bespreek met je huisarts of dat bij jou speelt.

Wat kost een ApoB-meting?

Labonderzoek dat je huisarts aanvraagt, valt onder je eigen risico. Erasmus MC rekent bijvoorbeeld € 9,87 voor ApoB plus een eenmalig ordertarief van € 6,56. Andere labs kunnen andere prijzen hebben.

Bronnen

  1. NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement (M84), NHG
  2. Richtlijn CVRM: schatten van het risico op hart- en vaatziekten, Richtlijnendatabase
  3. ApoB-bevattende lipoproteïnen en het risico op coronairlijden, Huisartsgeneeskunde (BSL) (2025)
  4. Familial hypercholesterolaemia is underdiagnosed and undertreated in the general population, European Heart Journal (EAS)
  5. Low-density lipoproteins cause atherosclerotic cardiovascular disease (EAS-consensus), European Heart Journal
  6. 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias, European Heart Journal
  7. Lipoprotein(a) in atherosclerotic cardiovascular disease and aortic stenosis: a European Atherosclerosis Society consensus statement, European Heart Journal
  8. Introductie van serum apolipoproteïne(a)-metingen (nieuwsbrief nr. 1), LUMC (2020)

Deze uitleg vervangt geen gesprek met je arts. Gebruik je medicijnen, stop daar dan niet zelf mee: overleg eerst met je huisarts of apotheker.

Lees verder