dyslipidemie

Ook wel: dyslipidaemie, vetstofwisselingsstoornis, hyperlipidemie.

Bijgewerkt op 11 oktober 2026Een uitgave van Zorgadvies.nl

Dyslipidemie is de verzamelnaam voor afwijkende vetten in je bloed. Het kan gaan om te veel LDL-cholesterol, te veel triglyceriden, te weinig HDL-cholesterol of een combinatie daarvan. Een ander woord is vetstofwisselingsstoornis.

Hoe vaak komt het voor?

Volgens VZinfo stonden in 2024 ruim 1,6 miljoen mensen bij de huisarts geregistreerd met een vetstofwisselingsstoornis, waaronder hoog cholesterol. Dat jaar kwamen er bijna 86.000 nieuwe patiënten bij. In een Nijmeegs onderzoek onder 50- tot 70-jarigen (Holewijn, 2011) had ongeveer 40% een afwijkend patroon volgens het ApoB-algoritme.

Merk je er iets van?

Meestal niet. Hoog cholesterol geeft geen klachten, schrijft Thuisarts. Bij sterk erfelijk hoog cholesterol kun je soms wel iets zien, zoals xanthomen op de pezen. Zeer hoge triglyceriden, boven 10 mmol/l, geven kans op een ontsteking van de alvleesklier.

Waar komt het door?

Soms is het erfelijk. Voorbeelden zijn familiaire hypercholesterolemie, familiaire gecombineerde hyperlipidemie, familiaire dysbètalipoproteïnemie en een hoog Lp(a). Vaak is er een andere oorzaak, zoals diabetes type 2, buikvet, alcohol, een te traag werkende schildklier, ernstige nierziekte, zwangerschap of medicijnen zoals prednison. Dat staat in de NHG-Standaard en de NIV-richtlijn Erfelijke dyslipidemie.

Wat betekent het patroon?

De huisarts behandelt vooral het LDL-cholesterol of het non-HDL-cholesterol. Volgens het NHG zijn triglyceriden en HDL geen behandeldoel, behalve bij uitzonderlijk hoge triglyceriden. Bij hoge triglyceriden raadt de Europese richtlijn (ESC/EAS 2019) aan om naar ApoB en non-HDL te kijken, omdat het LDL-cholesterol dan het aantal deeltjes kan onderschatten. Een internist kan met het ApoB-algoritme uitzoeken welk patroon je hebt.

Lees verder bij cholesterolwaarden, triglyceriden of familiaire hypercholesterolemie. Met de ApoB-classificatie zie je welk patroon bij je waarden past.

Zie ook: remnant-cholesterol, VLDL, xanthoom

Deze uitleg vervangt geen gesprek met je arts. Gebruik je medicijnen, stop daar dan niet zelf mee: overleg eerst met je huisarts of apotheker.

Lees verder