Risicofactoren voor abdominaal aorta-aneurysma: meta-analyse van vierendertig studies

PLoS One, 22 september 2025. Wang J, Liu X, Zhang Y en anderen.

Een uitgave van Zorgadvies.nl

UitkomstResultaatToelichting
Mannelijk geslachtOR 3,7895% CI 2,80 tot 5,10
Roken (ooit/nu)OR 3,3995% CI 2,57 tot 4,48
FamiliegeschiedenisOR 2,26
Coronaire hartziekteOR 1,81
DyslipidemieOR 1,33
HypertensieOR 1,31
Diabetes mellitusOR 0,8495% CI 0,74 tot 0,95

Een abdominaal aorta-aneurysma (AAA) is een verwijding van de buikslagader die vaak symptoomloos verloopt tot een ruptuur, met hoge sterfte. Deze meta-analyse uit september 2025 bundelt vierendertig studies met in totaal 34551 AAA-gevallen om risicofactoren in de algemene bevolking te kwantificeren.

De sterkst geassocieerde factoren waren mannelijk geslacht (OR 3,78, 95% betrouwbaarheidsinterval 2,80 tot 5,10) en roken, ooit of nu (OR 3,39, 95% CI 2,57 tot 4,48). Een familiegeschiedenis van AAA gaf een OR van 2,26.

Bekende cardiovasculaire comorbiditeit bleek ook geassocieerd: hypertensie (OR 1,31), dyslipidemie (OR 1,33), coronaire hartziekte (OR 1,81), perifere vaatziekte (OR 1,67) en nierziekte (OR 1,91).

Een opvallende uitkomst: diabetes mellitus was juist geassocieerd met een lager risico op AAA (OR 0,84, 95% CI 0,74 tot 0,95). Dit zogenaamde diabetes-AAA-paradox is in eerdere onderzoeken ook beschreven en wordt deels toegeschreven aan glycerinatie van vaatwandcollageen.

Geen significante associatie werd gevonden voor leeftijd, alcoholgebruik, kanker, overgewicht of fysieke activiteit. De auteurs benadrukken dat preventie en vroegtijdige opsporing zich moeten richten op de aantoonbare risicofactoren.

Bespreek met je huisarts of screening op AAA zinvol is gezien je profiel.

Bronnen

  1. Risk factors for abdominal aortic aneurysm in general populations: A systematic review and meta-analysis, PLoS One (2025)

Deze uitleg vervangt geen gesprek met je arts. Gebruik je medicijnen, stop daar dan niet zelf mee: overleg eerst met je huisarts of apotheker.