Ander merk cholesterolpil gekregen: wat verandert er?
Bij een ander merk blijven werkzame stof en sterkte gelijk. Lactose, soja, kleurstoffen en de breukstreep kunnen verschillen. Wat dat voor jou betekent.
Een doosje met een andere naam, een tablet met een andere kleur: het voelt alsof je een ander medicijn krijgt. Dat is niet zo. Het CBG zegt: "In het merkloze medicijn zit dezelfde werkzame stof, in dezelfde sterkte. Een merkloos medicijn werkt dus hetzelfde als het merkmedicijn. Wel kan het er anders uitzien, een andere verpakking hebben, of anders smaken."
Wat wel kan verschillen, zijn de hulpstoffen: de stoffen die van de werkzame stof een tablet of capsule maken. Voor de meeste mensen maakt dat niets uit. Voor een kleine groep wel.
Waarom krijg ik een ander merk?
De meeste zorgverzekeraars vergoeden één merk per medicijn en sterkte, het voorkeursmiddel. OHRA beschrijft het zo: binnen een groep vergelijkbare middelen wijst de verzekeraar op basis van de laagste prijs een voorkeursmiddel aan. De apotheek mag je daarom een ander merk geven dan op het recept staat, zolang de werkzame stof en de hoeveelheid gelijk zijn. De apotheker moet het melden als je een ander merk krijgt (Rijksoverheid).
In de lijsten van OHRA, Anderzorg en Stad Holland loopt een aanwijzing meestal tot eind 2026 of eind 2027. Je krijgt dus niet elke paar maanden een nieuw merk. Wel kan een verzekeraar zijn lijst tussentijds aanpassen, en bij een tekort geeft de apotheek een vervanger.
Statines staan niet op de lijst van het CBG met medicijnen waarbij wisselen ongewenst is. Die lijst noemt wisselen tussen statines zelfs uitdrukkelijk als iets wat er niet onder valt.
Welke hulpstoffen kunnen verschil maken?
Uit het CBG-register voor statines, ezetimibe en de nieuwere middelen, stand 11 oktober 2026:
| Situatie | Waar zit het in (of niet) |
|---|---|
| Lactose-intolerantie | Lactosevrij: Rosuvastatine SUN capsules, rosuvastatinedrank van Syri; Atorvastatine Amarox, beide Atorvastatine Teva, Lipitor-kauwtablet; alle fluvastatine 80 mg en de capsules van Fluvastatine Sandoz; Ezetimibe Krka; enkele combinatiepillen met ezetimibe. Alle simvastatine, pravastatine, pitavastatine en de overige rosuvastatine bevatten lactose. |
| Soja-allergie | Sojalecithine in Atorvastatine Aurobindo, Atorvastatine Vivanta, Cholib en Vazkepa. Niet in Repatha, Praluent of Leqvio. |
| Gelatine (dierlijk) | Rosuvastatine SUN capsules, fluvastatine 20 en 40 mg, Ezdivule, combinatiecapsules van Egis en DOC, Pravafenix, Vazkepa |
| Gevoelig voor kleurstoffen | Azo- en andere synthetische kleurstoffen in Rosuvastatine Aurobindo, Mylan, Viatris en Vivanta (Vivanta met tartrazine, E102); E104 en E133 in pravastatine van Pharmachemie, Teva en ratiopharm |
| Fenylketonurie | Aspartaam in Lipitor-kauwtabletten |
| Glutenintolerantie | Geen tarwezetmeel gevonden in deze middelen |
| Slikproblemen | Rosuvastatine SUN capsule mag open, de korrels over appelmoes of pudding; Lojuxta-capsules mogen open over appelmoes of bananenpuree; een aantal tabletten is deelbaar |
Titaandioxide (E171) en ijzeroxiden (E172) zitten in bijna alle tabletten en staan daarom niet in de tabel. Per merk zie je de hulpstoffen op de pagina's over rosuvastatine, atorvastatine, simvastatine, pravastatine, fluvastatine en ezetimibe.
Mag je de tablet doormidden breken?
Dat verschilt per merk, ook bij dezelfde stof. Rubriek 3 van de SmPC zegt of een streep bedoeld is om de tablet in gelijke delen te breken, of alleen om het slikken makkelijker te maken. Een paar voorbeelden:
- Rosuvastatine: alleen Teva en Torrent (10, 20 en 40 mg) zijn deelbaar in gelijke helften. Sun, Crestor en de andere merken niet.
- Atorvastatine: Teva B.V. (20, 40, 80 mg), Mylan (20, 40, 80 mg) en Sandoz (20 en 40 mg) zijn deelbaar. Bij Liconsa, Xiromed en Pharmathen is de streep alleen om te slikken.
- Simvastatine: Teva, Sandoz, Centrafarm en BioOrganics zijn deelbaar; Zocor niet.
Halveer je je tablet en krijg je een ander merk, zeg dat tegen je apotheker. Een tablet zonder breukstreep breek je niet zomaar in twee gelijke doses.
Wat is "medische noodzaak"?
Soms schrijft de arts om medische redenen een bepaald merk voor. De arts zet dan "medische noodzaak" op het recept. De apotheker mag dan geen ander merk meegeven (Rijksoverheid). Dat past bijvoorbeeld bij een bewezen allergie voor een hulpstof die in de andere merken zit. Een voorkeur voor het oude doosje is geen medische noodzaak.
Klachten na een wissel: wat doe je?
- Schrijf op wanneer de klachten begonnen en of dat samenviel met het nieuwe merk.
- Vergelijk de hulpstoffen van het oude en het nieuwe merk. Ze staan in de bijsluiter, en per merk in de Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG.
- Bespreek het met je apotheker. Vaak is er een merk zonder de hulpstof waar je last van hebt.
- Denk je aan een allergie, neem dan contact op met je huisarts. Die kan een bewezen allergie vastleggen en zo nodig medische noodzaak voorschrijven.
Stop niet zelf met je cholesterolpil. Is je merk niet leverbaar, dan zoekt de apotheek samen met jou een vervanger. Volgens Farmanco wordt een vervanger soms "maar gedeeltelijk of niet" vergoed; vraag dat na. Hoe dat bij rosuvastatine gaat, lees je bij rosuvastatine niet leverbaar. Wat je LDL zou moeten zijn, lees je bij LDL-cholesterol. Wijzigingen in bijsluiters volgen we op bijsluiter-updates.
Veelgestelde vragen
Mag de apotheek zomaar een ander merk geven?
Ja, zolang de werkzame stof en de hoeveelheid gelijk zijn aan wat op je recept staat. De apotheker moet het wel melden als je een ander merk krijgt (Rijksoverheid). De meeste verzekeraars vergoeden één merk per medicijn.
Werkt een merkloos medicijn minder goed dan het origineel?
Nee. Volgens het CBG zit in het merkloze medicijn dezelfde werkzame stof in dezelfde sterkte en werkt het hetzelfde als het merkmedicijn. Het kan er anders uitzien of anders smaken.
Welke cholesterolpil is lactosevrij?
Onder meer de capsules van Rosuvastatine SUN, Atorvastatine Amarox, de atorvastatine van Teva, Lipitor-kauwtabletten, fluvastatine 80 mg, de capsules van Fluvastatine Sandoz en Ezetimibe Krka (CBG-register). Alle simvastatine, pravastatine en pitavastatine bevatten lactose.
Hoe vaak wisselt mijn merk?
Niet elke paar maanden. Verzekeraars wijzen hun voorkeursmerk in de gepubliceerde lijsten meestal aan tot eind 2026 of eind 2027. Wel kan een lijst tussentijds wijzigen, en bij een tekort krijg je een vervanger.
Bronnen
- Mag een apotheek een ander medicijn geven dan de arts voorschrijft?, Rijksoverheid
- Antwoorden op vragen over merkloze medicijnen, CBG
- Geneesmiddelenoverzicht wisselen ongewenst, CBG (2021)
- Geneesmiddeleninformatiebank, metadata-export (hulpstoffen), CBG (2026)
- Lijst voorkeursgeneesmiddelen 2026-2027, OHRA (2026)
- Farmanco: tekorten uitgelegd, KNMP
Deze uitleg vervangt geen gesprek met je arts. Gebruik je medicijnen, stop daar dan niet zelf mee: overleg eerst met je huisarts of apotheker.